Ebeveynlerin Vücut Ağırlığı Kaygısı (Empati Kaynağlı Ağırlık Fobisi)

Bir çocuk yeme bozukluğuna yakalandığında, ebeveynlerin yeme ve kiloya karşı tutumu da sıklıkla değişir. Bazı anneler ve babalar her öğünde kafalarında kalori hesaplaması yaparlar. Diğerleri ise tartıyı gördüklerinde paniklere kapılırlar. Uzmanlar, bir kilo artış veya azalış korkusunun günlük hayatı belirlediği durumlarda buna “kilo fobisi” adını verirler. Ebeveynlerde bu korku, çocuğun kilosundaki iniş çıkışlara odaklanır: tartıdaki her grama, yarısı dolu kalan her tabağa. Anoreksiya gibi bir hastalığı yakından yaşamak, yemek konusunu tüm aile için sürekli gündemde tutan bir mesele haline getirebilir.

Korku genellikle ilk olarak kişinin kendi davranışlarında ortaya çıkar. Buzdolabı kontrol edilir, porsiyonlar gizlice tartılır, alışverişler artık sadece çocuğun tolere edebileceği yiyecekler etrafında döner. Bu süreçte birçok ebeveyn, farkında olmadan kendi beslenme alışkanlıklarını da değiştirir.

Tipik belirtiler:

• bir sonraki öğün hakkında sürekli düşünmek
• Tartıdaki rakama göre ya rahatlama ya da çaresizlik hissetmek
• endişe ya da vicdan azabı nedeniyle kendi iştahının kaybolması
• her aile yemeği gergin bir sınava dönüşür
• Vücut şekli veya kilo hakkında yanlış bir söz söyleme korkusu

Bu sürekli gerginlik güç tüketir. Dengeleyici bir unsur olmazsa, derin bir yorgunluğa yol açabilir.

Ebeveynler bu hastalığı en yakından yaşarlar. Çocuğun vücudunun giderek zayıfladığını görürler, kötü gidişatlarda masada yanlarında otururlar ve kilo alımı konusunda da sorumluluk üstlenirler. Bu yakınlık, sayılara dayanan bir çaresizlik hissi yaratır; çünkü sayılar somut görünür.

Yeme bozukluklarının aile temelli tedavisinde, ebeveynlere yemek saatlerinde aktif bir rol verilir. Bu, çocuğa yardımcı olurken aynı zamanda kilo endişelerini ebeveynlerin günlük yaşamına da taşır. BIÖG Yeme Bozuklukları Portalı gibi uzman kurumlar, birçok yakının kendini çaresiz, umutsuz ve bunalmış hissettiğini belirtmektedir. Bu durumda ebeveynlerin kendilerinin de yemek ve kilo konusunda endişe duymaya başlaması, tehdit edici bir duruma karşı yaygın bir tepkidir.

Bir çocuk, yemek masasında ebeveynlerinin gerginliğini hemen hisseder. Sakin ebeveynler çocuğa güven verir; bu nedenle kendi korkularınızla başa çıkmaya çalışmak önemlidir.

Günlük hayatta yardımcı olan şeyler

• Sorumluluğu paylaşmak: Kilo ve yemek planı tedavi ekibinin elinde olmalı; bu sayede kendi omuzlarınızdaki yük hafifler
• Kendi yemeklerinizi bilinçli olarak sakin ve normal bir şekilde yiyin, böylece çocuk rahat bir örnek görebilsin
• Yemek konusunun gündeme gelmediği belirli zamanlar yaratın; örneğin bir yürüyüş ya da birlikte oynanan bir oyun
• Aile hayatında vücut şekli ve kalori konusunu gündeme getirmeyin
• Kendi özbakımınızı ciddiye alın: uyku, molalar, diğer ebeveynlerle iletişim

Suçluluk duygusu birçok ebeveynin yaşadığı bir durumdur. Bunları bir aile destek grubunda veya danışma merkezinde dile getirmek rahatlatıcı olabilir. Kendi endişelerini azaltan kişi, iyileşmeye giden uzun yolda daha fazla güç kazanır.

Bazı endişeler, ebeveynlerin tek başına üstesinden gelebileceğinin ötesine geçer. Uzun süreli uykusuzluk, yemek konusunda sürekli panik hissetmek ya da günlük hayatın üstesinden gelememe hissi, destek aramak için geçerli nedenlerdir.

Ebeveynler için başvuru noktaları:

• BIÖG Yeme Bozuklukları Portalı’nın danışma hattı
• Ailelere de açıkça destek veren danışma merkezleri ve klinikler
• Yeme bozukluğu olan çocukların ebeveynleri için destek grupları
• Kendi aile hekimi veya psikoterapistinizin muayenehanesi

Rückenwind bu süreçte ebeveynlere koçluk yaparak destek olur ve kendi dayanıklılıklarını güçlendirir. Yeme bozukluğunun teşhisi ve tedavisi ise münhasıran bir çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı ya da tıbbi veya psikoterapötik bir uzmanın sorumluluğundadır.