Yaşamla başa çıkma sorunları (Life management difficulty)

Bu terim, günlük hayatın bir bütün olarak kişinin üstesinden gelemeyeceği bir duruma geldiği durumu tanımlar. Düzenleme, randevular, ev işleri, iş ve ruh sağlığı sorunları olan bir çocuğa ilişkin endişeler bir araya gelir ve sonunda kişinin kendi gücü yetmez hale gelir. Uluslararası Hastalık Sınıflandırması’nda (ICD) bu durum, yaşamla başa çıkmada yaşanan zorlukları kapsayan Z73 grubu altında yer almaktadır.

Bu, ayrı bir hastalık değildir ve dar anlamıyla bir tanı da değildir. Bu nedenle Z73 gibi bir kod, bir sağlık raporunda nadiren görülür; daha çok arka planı tanımlar. Burada kastedilen, doktorlar ve danışma merkezleri tarafından ciddiye alınan bir stres durumudur; çünkü uzun süreli aşırı yük, zamanla yorgunluğa veya tükenmişliğe dönüşebilir. Çoğu ebeveyn bu noktaya tek bir kötü günde değil, aylar boyunca yavaş yavaş ulaşır. İşte tam da bu yüzden fark edilmesi bu kadar zordur.

İlk belirtiler genellikle küçük şeylerde ortaya çıkar. Yorgunluk devam etmesine rağmen uyku kalitesi bozulur. Kayıp bir spor çantası, durumla hiç alakası olmayan gözyaşlarına ya da öfkeye neden olur. Yapılacaklar listesi adeta bir duvar gibi gelir.

• Unutkanlık ve konsantrasyon bozuklukları, işler iki kez yapılmak zorunda kalınır.
• Eş ve çocuklara karşı sabrınız azalır.
• Arkadaşlardan uzaklaşma, iletişim kuracak güç kalmadığı için sürekli randevuları iptal etme.
• Net bir nedeni olmayan bedensel şikayetler: baş ağrısı, mide rahatsızlığı, kas gerginliği.
• Artık sadece otomatik pilotta işlediğini ve kimseye yetemediğini hissetmek.

Buna ek olarak, birçok kişide zihinde süren görünmez bir çalışma vardır: Herkes için düşünmek, bu düşünme süreci asla durmaz. Tek bir belirti tek başına pek bir şey ifade etmez. Çok çalışan herkesin ara sıra verimsiz bir haftası olabilir. Ancak bu belirtilerden birkaçı haftalarca sürerse ve baskı tatilde bile azalmazsa, bu durumu daha yakından incelemek gerektiğinin açık bir işaretidir.

Uzmanlar, üç alanda ciddi bir aşırı yükleme olduğunu tespit ediyor: derin yorgunluk, içsel mesafe ve hissedilir bir performans düşüşü. Burada yorgunluk, kötü bir gecenin ardından hissedilen yorgunluktan daha fazlasını ifade ediyor. Pil, hafta sonu bile artık şarj olmuyor.

İçsel mesafe, eskiden zevk veren görevlerin artık sadece birer iş olarak yerine getirilmesi, bazen de acı bir tatla yapılmasıyla ortaya çıkar. Performans düşüşü ise hafıza, konsantrasyon ve kendi beklentilerinin sürekli gerisinde kalma hissini etkiler.

Özel hayattaki stres, böyle bir durumun oluşması için yeterlidir. Uzmanların değerlendirmesine göre, bunun için iş stresi gerekmez. Evde çözülmemiş endişeler ve yakın akrabaların bakımı da zamanla bu duruma yol açar. Hasta bir çocuğa bakmak da açıkça buna dahildir ve genellikle yıllarca sürer.

Belirtileri erken fark edenler, çoğu zaman bir çöküşü önleyebilir. Birçok kişi bu sinyalleri uzun süre gözden kaçırır ya da bunları sadece bir zayıflık olarak yorumlar. Sürekli moral bozukluğu, isteksizlik veya neşenin kaybolması durumunda, bunun arkasında bir depresyon olup olmadığı her zaman kontrol edilmelidir; çünkü tedavisi farklıdır.

Bu yükü kimse tek başına taşımak zorunda değildir. Ebeveynler için birbiriyle birleştirilebilecek çeşitli yollar mevcuttur. Örneğin, Caritas’ın ülke çapında yaklaşık 1.500 uzmanı, genellikle birkaç iş günü içinde ebeveynlik, aile hayatı ve krizler konusunda danışmanlık hizmeti vermektedir.

• Danışma merkezleri: Caritas veya Diakonie gibi kurumlarda sunulan ebeveynlik ve aile danışmanlığı hizmetleri ücretsizdir; istenirse anonim olarak ve gizlilik ilkesi çerçevesinde verilir. Bu hizmetler yüz yüze, video görüşmesi, telefon veya yazılı çevrimiçi danışmanlık yoluyla alınabilir.
• Erken Dönem Destek: Üç yaşına kadar çocuğu olan aileler için gönüllü ve ücretsiz destek sunulur; istek üzerine ev ziyaretleri de yapılabilir.
• Yardım hizmetleri ve sosyal yardımlar: Ev işlerinde yardım, aile bakımı, anne veya baba-çocuk kaplıca tedavisi ve kronik hastalığı olan çocuklar için bakım hizmetleri. Hangi başvurunun nereye yapılması gerektiği, danışma merkezleri ve Federal Hükümet’in Aile Portalı tarafından açıklanmaktadır.

Kendi kendinize özen göstermek de aynı derecede önemlidir: kısa ama düzenli molalar, kendinizi iyi hissettiren bir iletişim ve mümkün olduğunda görevleri başkalarına devretmek. Bu, yükün hafifletilmesinin bir parçasıdır ve diğer her şey halledilene kadar bekletilmemelidir.

Uygun zaman, çoğu kişinin düşündüğünden daha erkendir. Belirtiler birkaç hafta sürerse, uyku düzeni bozulursa ya da geceleri düşünceler kafanızda dönüp durursa, ilk adım aile hekimine başvurmaktır. Aile hekimi bir muayene planlar, tiroid sorunları veya demir eksikliği gibi fiziksel nedenleri ekarte eder ve gerekirse sizi bir psikoterapist muayenehanesine yönlendirir. Randevuya giderken, son haftalarda en belirgin şikayetlerinizi içeren kısa bir not hazırlamanız faydalı olacaktır. Akut kriz durumlarında, 0800 111 0 111 numaralı telefondan 24 saat boyunca ücretsiz olarak psikolojik danışmanlık hizmeti alabilirsiniz.

Özellikle çocukta belirtiler görülüyorsa, teşhis ve değerlendirme tıbbi veya psikoterapötik uzmanların elinde olmalıdır. Kesin bir tanı, yalnızca bir çocuk ve ergen psikiyatrisi (KJP) uzmanı veya ilgili bir tıp ya da psikoterapi uzmanı tarafından konulabilir. Rückenwind, ebeveynlere bu süreçte rehberlik ederek ve yüklerini hafifleterek destek olur; ancak tanı ve tedavinin yerini almaz.