Çaba

Efor demek, bir görevin güç gerektirmesidir. Geceleri ağlayan bir çocuğu teselli etmek, bir sabah içinde üç randevu, ödevler yüzünden çıkan bir tartışma. Bu tür yükler aile hayatının bir parçasıdır ve tek başına bir hastalık değildir. Vücut kısa süreli olarak enerji sağlar, ardından gerginlik tekrar azalır.

Durum, eforun hiçbir zaman tam olarak sona ermemesi halinde kritik hale gelir. Uzmanlar bu duruma kronik stres adını verir: Vücut haftalarca alarm durumunda kalır ve neredeyse hiç dinlenemez. Hastalığı veya krizi olan çocukların ebeveynlerinde bu durum sıkça görülür. Endişe arka planda devam eder; geceleri de, hafta sonları da. Bu sürekli durum, olağan efor ile aşırı eforu birbirinden ayırır.

Tek bir zorlu gün, genellikle bir gecelik uykuyla telafi edilebilen bir yorgunluk bırakır. Aşırı yorgunluk durumunda ise uyku artık yetmez. Hafta sonu gerçek anlamda dinlenme sağlamaz; Pazartesi sabahı bile kendinizi bitkin hissedersiniz.

Sık görülen belirtiler:

• Sinirlisiniz ve en ufak şeylerde bile öfkeleniyorsunuz.
• Kas gerginliği, baş ağrısı veya mide-bağırsak rahatsızlıkları artar.
• Uykuya dalmakta zorlanıyorsunuz veya kafanızda düşüncelerle uyanıyorsunuz.
• Eskiden keyif verdiğiniz şeyler artık size kayıtsız geliyor.
• Artık sadece işlerinizi yapıyorsunuz, ama zihniniz başka yerde.

Bu tür belirtiler haftalarca devam ederse ve dinlenme dönemleri de durumu değiştirmezse, bu durum ciddi bir aşırı yüklenmeye işaret eder ve bu da tükenmişliğe doğru gidebilir.

Sürekli stres durumunda, kanda stres hormonu kortizol seviyesi kalıcı olarak yükselir. Bu durum vücudu uyanık ve gergin tutar, ancak uzun vadede uyku, sindirim ve şeker metabolizmasını bozar. Sağlık portalları, bağışıklık sisteminin zayıflaması nedeniyle olası sonuçlar olarak yüksek tansiyon, kalp-damar rahatsızlıkları, kas gerginliği ve enfeksiyonlara karşı daha yüksek yatkınlığı saymaktadır.

Psikolojik açıdan, uzun süreli stres konsantrasyon sorunları, sinirlilik ve asabiyet şeklinde kendini gösterir. Bu durum devam ederse, yorgunluk, anksiyete ve depresif belirtiler için risk artar. Dinlendikten sonra bile devam eden yorgunluk, tıp dilinde “fatigue” olarak adlandırılır. Aşırı stres altındaki ebeveynlerde genellikle uyku eksikliği de eklenir ve bu da enerji rezervlerini daha da tüketir.

Dinlenme, güçleri yeniden doldurur. Stresli dönemlerin ardından vücudun aktif bir yenilenmeye ihtiyacı vardır; aksi takdirde gerginlik kalıcı bir duruma dönüşür. Boş zamanın kendiliğinden gelmesi nadir olduğundan, molaları randevular gibi ele alıp günün programına kesin olarak dahil etmek faydalıdır.

Günlük hayatta işe yarayan şeyler:

• Kısa ve düzenli molalar, sadece on dakika olsa bile, bilinçli bir şekilde ve ekranlardan uzak olarak.
• Hareket: Uzman kurumlar haftada yaklaşık 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapılmasını önerir.
• Görevleri paylaşmak, böylece tüm görünmez iş yükü tek bir kişinin omuzlarına binmesin.
• Durum elverdiğince uykuyu önemsemek.
• Size iyi gelen insanlarla iletişimi sürdürün.

Bu tür adımlar özbakımın bir parçasıdır ve zamanla stres toleransınızı güçlendirir; yani, rezervleriniz tükenmeden önce ne kadar strese dayanabileceğinizi artırır.

Bazı stres faktörlerini tek başına ortadan kaldırmak artık mümkün değildir. Yorgunluk haftalarca devam ederse, uyku düzeniniz kalıcı olarak bozulursa veya ruh halinizde değişiklikler olursa aile hekiminizle görüşün. Aile hekiminiz fiziksel nedenleri inceleyebilir ve gerekirse sizi bir psikoterapist uzmanına yönlendirebilir.

Rückenwind Ebeveynlere koçluk yaparak ve yüklerini hafifleterek destek olur; örneğin, görevlerin düzenlenmesinde ve dinlenme zamanlarının programa dahil edilmesinde yardımcı olur. Burnout veya depresyonun teşhisi ya da tedavisi bu hizmetin kapsamına girmez. Bu tür teşhis ve tedaviler yalnızca bir tıp uzmanı veya psikoterapist tarafından gerçekleştirilir. Konu çocuğunuzla ilgiliyse, çocuk ve ergen psikiyatrisi (KJP) uzmanı sorunun kaynağını belirler.