Sürdürülebilir tedavi

“Sürdürülebilir terapi”, bir tanı el kitabında yer alan bir terim değildir. ICD-10 veya DSM-5’te bu terime rastlanmaz ve kılavuzlarda da bu şekilde kullanılmamaktadır. Ebeveynler genellikle bununla somut bir şeyi kastederler: çocuklarının terapide öğrendiklerinin, son seanstan sonra da devam etmesini. Bunun uygun teknik terimi, nüks önleme veya tekrarlama önleme (hastalığın yeniden alevlenmesinin önlenmesi)dir.

Uzmanlar bu konuda iki şeyi birbirinden ayırır. Akut tedavi, şikayetleri hafifletmeyi amaçlar. İdame tedavisi ve nüks önleme ise ulaşılan durumu aylar veya yıllar boyunca korumayı amaçlar. Bu bağlamda sürdürülebilirlik şunu ifade eder: Başarı, yeniden stres faktörleri ortaya çıksa bile zamanın testinden geçer.

Ruhsal hastalıklarda nüksetme nadir görülen bir durum değildir. Çocuk ve ergen psikiyatrisi alanındaki uzman bilgiler, depresyon geçiren çocuk ve ergenlerin ileride tekrar hastalanabileceğine işaret etmektedir. Bu nedenle, etkili tedavilerde terapinin sonu en başından itibaren planlanır.

Depresyonla ilgili Ulusal Tedavi Kılavuzu, tedavinin çok erken sonlandırılmasının, semptomlar tamamen ortadan kalkmış olsa bile ilk altı ay içinde erken bir nüksetme riskini artırdığını belirtmektedir. Birkaç yıl içinde birden fazla atak yaşanması durumunda, en az iki yıl süreli uzun vadeli önleme önerilmektedir. İlaçla idame tedavisi uygulanan hastalar üzerinde yapılan bir meta-analiz, plasebo grubuna kıyasla nüks riskinde belirgin bir azalma olduğunu göstermiştir.

Bu, ebeveynler için önemli bir bilgidir. Bir gerileme, tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Bu durum birçok hastalıkta görülür ve önceden hazırlık yapılarak etkileri hafifletilebilir.

Nüks önlemenin özü, pratik yapmaktır. gesundheitsinformation.de portalı ve ilgili meslek dernekleri, terapide öğrenilen becerilerin etkili olabilmesi için düzenli olarak uygulanması gerektiğini vurgulamaktadır. Bunlar arasında farkındalık, gevşeme teknikleri, duygu düzenleme ve keyifli etkinlikler geliştirme yer almaktadır.

Önemli olan, bunları günlük hayata aktarmaktır. Terapi odasında işe yarayan şeyler, okulda, ailede ve boş zamanlarda da uygulanabilmelidir. Bu konuda somut anlaşmalar yardımcı olur: pratik yapmak için sabit zamanlar, zor durumlar için bir plan, küçük hatırlatıcılar.

Bazı tedaviler aniden sona ermez. Tekrarlama seansları (booster seansları), asıl tedavinin tamamlanmasından sonra öğrenilenleri pekiştirmek amacıyla yapılan tek seferlik randevulardır. Almanya’da uzun süreli psikoterapi sonrasında, nüks önleme amacıyla saatler de kullanılabilir. İyi bir takip süreci ve hedef odaklı kaynakların harekete geçirilmesi, çocuğun öz-etkinliğini güçlendirir.

Ailenin desteği, tedavi planlamasında belirleyici faktörlerden biridir. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi, tedavi sonrası dönem için üç temel unsuru belirtir: Erken uyarı işaretleri hakkında bilgilendirme (psiko-eğitim), ailenin sürece dahil edilmesi ve riskli durumlar için stratejiler içeren bir “acil durum çantası”.

Ebeveynler için bunun pratikte anlamı şudur:

• Erken uyarı işaretlerini (örneğin içine kapanma, uyku sorunları veya aşırı sinirlilik) tanımak ve bunları sakin bir şekilde konuşmak.
• Çocuğun durumu iyi iken birlikte bir kriz planı ve acil durum çantası hazırlamak.
• Kendi rolünü netleştirmek. Ebeveynlere yönelik psiko-eğitim, gözlem ile kontrolü birbirinden ayırmaya yardımcı olur.

Ses tonu çok önemlidir. Çocuklar, ebeveynlerinin zor bir günle başa çıkabileceklerine güvenip güvenmediğini hissederler. Bir çocuğun gözle görülür bir ilerleme kaydettikten sonra aniden güvensiz görünmesi rahatsız edici olabilir; iyileşmedeki bu kararsızlık bilinen bir durumdur ve genellikle geçicidir.

“Kalıcı iyileşme”, uzmanların nadiren vaat ettiği bir şeydir. Psikoterapiler nüks riskini azaltır ve şikayetleri hafifletir, ancak her insanda farklı etki gösterir. Bazıları için birkaç seans yeterliyken, diğerleri daha uzun süreli bir destek sürecine ihtiyaç duyar. Burada kalıcılık, acil durumlar için gerekli araçlarla birlikte istikrarlı bir iyileşme anlamına gelir.

Rückenwind Eltern, ailelere koçluk hizmeti sunmaktadır. Janike, sosyal hizmet uzmanı ve ebeveyn koçudur; çocuk ve ergen psikoterapisti olmak üzere eğitim görmektedir, hekimlik ruhsatı bulunmamaktadır ve herhangi bir teşhis koymamaktadır. Bir tedavinin devam ettirilmesi, yenilenmesi veya uyarlanması gerektiği konusu, yalnızca bir doktor veya psikoterapist gibi uzman bir kişi, örneğin bir çocuk ve ergen psikiyatristi (KJP) tarafından belirlenir. Akut kriz durumlarında derhal bu kurumlara veya acil sağlık hizmetlerine başvurun.