Teşhisin Getirdiği Rahatlama (Teşhisin rahatlama sağladığı durumlar)

“Teşhis rahatlığı”, çocuklarının şikayetlerine nihayet bir isim konulduğunda birçok ebeveynin hissettiği rahatlama duygusunu ifade eder. Aylarca ya da yıllarca süren soru işaretlerinin ardından tanı bir açıklama getirir. Daha önce anlaşılmaz görünen bir davranışı sınıflandırır. Çocuk için uygun desteğe ulaşmanın yolu açılır, ebeveynler için ise arayış dönemi sona erer.

Uzmanlar bu deneyimi çok iyi bilir. Bu durum, fiziksel hastalıkların yanı sıra DEHB, anksiyete bozuklukları veya yeme bozuklukları gibi psikolojik sorunlarda da ortaya çıkar. Daha önce uzun süre tanı belirsizliği içinde yaşamış olanlar, bilememenin yıpratıcı etkisini özellikle iyi bilir.

Bu rahatlamanın arkasında genellikle üç neden yatmaktadır.

• Uzun süren belirsizlik sona erer. Birçok aile, bir cevap alabilmek için bir muayenehaneden diğerine koşuşturur. Yıllardır çocuklarında bir sorun olduğunu sezen ebeveynler, tanı konulduğunda genellikle bir yükten kurtulmuş gibi hissederler. Sorunun artık bir adı vardır ve bu adla ilerlemek mümkündür.
• Yardımlara erişim sağlanır. Kesin bir teşhis, yeni kapılar açar. Bu teşhis, genellikle bir terapi programına kabul edilme, okulda dezavantajların telafi edilmesi, sağlık sigortası tarafından masrafların karşılanması veya Çocuk ve Gençlik Hizmetleri Kurumu’ndan destek alınması için bir ön koşuldur. Önceden bunun için gerekli anahtar yoktu.
• Kendine olan şüpheler azalır. Ebeveynler, bu davranışın arkasında belirgin bir neden olduğunu anladıklarında, kendi başarısızlıklarına dair içlerini kemiren sorular ortadan kalkar. Uzmanlar, bozukluğun özellikleri hakkında bilgi vermenin bile rahatlatıcı bir etkisi olduğunu vurguluyor; çünkü bu sayede etkilenen kişiler, yaşadıkları zorlukları bir hastalığın parçası olarak anlıyor ve kendilerini daha az suçluyorlar. Örneğin DEHB’de güçlü bir kalıtsal bileşenin varlığı kesin olarak kabul ediliyor; bu da eski “yanlış yetiştirme” suçlamasını geçersiz kılıyor.

Teşhis konulduktan sonra hissedilen rahatlama, yaygın ve sağlıklı bir tepkidir. Bazı ebeveynler, tüm endişelerinin yanı sıra rahatlama da hissettikleri için kendilerinden şaşkına dönerler. Bu duygu, durumu zararsız hale getirmez. Uzun süren gerginliğin nihayet azaldığını gösterir.

Teşhis şoku da en az bunun kadar yaygındır. Her iki tepki de genellikle birbirine çok yakındır ve hatta birbirini takip eder. Bir gün, artık bir plan olduğu için iç huzur hakim olurken, ertesi gün korku geri döner. Bu aşamada birçok ebeveyn, teşhisi çocuğa nasıl söyleyeceği sorusuyla da uğraşır. Doğru bir duygu sıralaması yoktur.

Rahatlama hissi nadiren tek başına gelir. Çoğu zaman buna keder, gelecekten duyulan endişe ve yeni ortaya çıkan sorular da eşlik eder. Şikayetlere bir isim vermek, aynı zamanda hastalıkla yüzleşmeyi, randevuları organize etmeyi ve günlük hayatı yeniden düzenlemeyi de gerektirir. Bu, epey güç gerektirir ve ailenin yaşam ritmi değişir; bu durum bazen kardeşlerin aleyhine olur.

Bazı ebeveynler, çocuklarının teşhisi karşısında kendi içlerinde hissettikleri rahatlamanın tuhaf gelmesi nedeniyle suçluluk duyarlar. Bu tür karışık duygular, sürecin doğal bir parçasıdır. Endişe ve organizasyonun yarattığı çifte yük, özellikle tedavi için bekleme süresi uzun olduğunda, sürekli bir yorgunluğa yol açabilir. Bunu erken fark edenler, kendi güç kaynakları tükenmeden önlem alabilir ve kendilerine destek bulabilirler.

Rahatlamaya yer vermek, bunu kendinize yasaklamaktan daha faydalıdır. Aşağıdaki birkaç yöntem işe yaramıştır:

• Kendi duygularını partnerinle, arkadaşlarınla veya bir danışma merkezinde konuşmak.
• Teşhisle ilgili bilgileri, korku dolu resimlerin yer aldığı forumlardan ziyade, uzman portalları ve danışma merkezleri gibi güvenilir kaynaklardan edinmek.
• Örneğin bir destek grubu aracılığıyla benzer durumda olan diğer ebeveynlerle iletişime geçmek.
• Her şeyi bir anda halletmek yerine küçük adımlar planlamak. Önce bir sonraki randevu, sonra bir sonraki soru.

Teşhis, tedavinin başlangıç noktasıdır. Teşhis, hastalığın ilerleyişi hakkında henüz bir şey söylemez; uygun destekle bu süreç genellikle iyi bir şekilde yönetilebilir.

Çocuk ve ergen hekimliği muayenehanesi genellikle ilk başvuru noktasıdır. Gerekirse buradan bir sosyal pediatri merkezine, ebeveynlik ve aile danışmanlığı hizmetine ya da çocuk ve ergen psikiyatrisi birimine yönlendirme yapılır. Aile danışma merkezleri ücretsiz danışmanlık görüşmeleri sunmaktadır; ayrıca “Nummer gegen Kummer”ın ebeveyn danışma hattına 0800 111 0 550 numaralı telefondan ulaşılabilir.

Rückenwind Janike, bu aşamada ebeveynlere koçluk ve ebeveyn desteği sunarak, hem kendi duygularına hem de birçok organizasyonel soruna yer ayırır. Bir tanı koymak ve ruhsal bir hastalığı netleştirmek, yalnızca bir doktor veya psikoterapist gibi uzman bir kişi tarafından yapılabilir; örneğin bir çocuk ve ergen psikiyatrisi kliniğinde.