Yemek sırasında gerginliğin tırmanmasını önlemek (sofrada gerginliği yatıştırmak)

Bir beslenme bozukluğu söz konusu olduğunda, yemek masası genellikle günlük çatışmaların yaşandığı bir yer haline gelir. Çocuk tabağını kenara iter, yemeği minicik parçalara ayırır, her çatal için pazarlık yapar ya da ağlayarak odadan çıkar. Gerilimi azaltmak, bu anlarda gerginliği artırmak yerine azaltmak anlamına gelir.

İki şeyi birbirinden ayırmak önemlidir: Çocuğun yemek yemesi gerektiği kesindir. Ebeveynlerin bu sürece nasıl eşlik ettiği ise ortamın havasını belirler. Sakin bir ses tonu, net ve kısa talimatlar ve kalori ya da kilo hakkında tartışmalardan kaçınmak, durumun üzerindeki baskıyı azaltır. Çocuk yemek konusunda mücadele ederken, genellikle hastalığın da etkisi vardır. Gerilimi azaltma çabası, çocuğa değil, tartışmaya yöneliktir.

Anoreksiya hastalarında yemek yemek gerçek bir korkuya yol açar. Dolu bir tabak, bu durumdan muzdarip bir çocuk için, diğerleri için yüksekten atlamak kadar tehditkar görünebilir. Bu korku öfke, gözyaşları, içine kapanma veya suçlamalar şeklinde kendini gösterir.

Ebeveynler bu durumda çabucak bir tuzağa düşerler. Açıklamalar yaparlar, rica ederler, tehdit ederler ya da ne kadar yiyeceği konusunda pazarlık yaparlar. Bu tepkilerin her biri yemek süresini uzatır ve yeme bozukluğuna daha fazla alan açar. Açlık çeken çocuğun görüntüsüne dayanmak zor olduğunda, ebeveynlerin kendi çaresizlikleri de bu duruma etki eder. Ebeveynlerin bu yemek korkusu çocuğa da yansır. İki tarafın da gergin olduğu bir yemek masası neredeyse her zaman kavgayla sonuçlanır.

Masada en güçlü araç, kişinin kendi tavrını sergilemesidir. Çocuklar gerginliği ses, nefes ve yüz ifadesinden anlarlar. Aşağıdaki birkaç şey somut olarak yardımcı olur:

• Yemekten önce, masaya oturmadan önce derin bir nefes alın ve zihninizi toparlayın.
• Çocuk sesini yükseltse bile yavaş ve sakin bir şekilde konuşun.
• Uzun açıklamalar yerine kısa cümleler kullanın: “Bu, yemeğin bir parçası.”
• Provokasyonlara kapılmayın ve suçlamaları kişisel almayın.
• Yemek yerken çocuğa sabit sabit bakmadan, dostça göz teması kurun.

Sakinlik, kayıtsızlık anlamına gelmez. Ebeveynler sıcak ve ilgili kalabilirler, ancak yine de kararlaştırılan miktarda ısrarcı olmalıdırlar. Ebeveynlerden biri kendi öfkesinin arttığını fark ederse, eşiyle sessizce yer değiştirmek, sözlü atışmaya girmekten daha iyidir.

Yemekten önce pek çok çatışma yatıştırılabilir. Sabit rutinler çocuğa güven verir ve hastalığın aksi takdirde araya girebileceği pazarlık alanını ortadan kaldırır.

• Sabit saatler: planlanan saatlerde üç öğün ve ara öğünler.
• Porsiyonları önceden hazırlayın: Tabakları mutfakta doldurun, masada pazarlık yapmayın.
• Zaman sınırı belirlemek: Her öğün için yaklaşık 30 dakika, ardından masa toplanır.
• Terapiden çıkan net kurallar: ne kadar yenileceği, kimlerin katılacağı, yemekten sonra ne olacağı.

Bu tür anlaşmalar en iyi durumda doğrudan tedaviden kaynaklanır. Aile temelli terapide (Maudsley Yaklaşımı), çocuk tekrar kendi başına idare edebilene kadar beslenme sorumluluğunu ebeveynler üstlenir. Her iki ebeveyn de aynı kuralları savunursa, yeme bozukluğunun saldırı alanı azalır.

Bazı yemekler, ne kadar iyi hazırlanmış olursa olsun, işler çığırından çıkabilir. Böyle anlar için kafanızda basit bir plan bulundurmak yardımcı olur.

• Tartışmaya girmeyin: Kalori, yağ veya kilo hakkındaki tartışmaları “Şu anda bunu konuşmayalım” gibi bir cümleyle sonlandırın.
• Dikkatini başka yöne çekin: Gün, okul ya da bir dizi hakkında sakin bir sohbet başlatın. Dikkatin tabaktan uzaklaşması gerekir.
• Yanında olduğunuzu gösterin: Yerinizden kalkmayın, birlikte yemek yiyin, dostça davranın.
• Ceza vermeyin: Tartışma sırasında tehditler ve yaptırımlar korkuyu artırır, çözmez.

Zorlu bir yemekten sonra kısa bir mola herkese iyi gelir. Daha sonra, sakin bir ortamda, bir dahaki sefere nelerin farklı yapılabileceğini konuşabilirsiniz. Geri adımlar bu sürecin bir parçasıdır ve ebeveynlerin sevgisi ya da çabaları hakkında hiçbir şey ifade etmez.

Yemek masasında devam eden çatışmalar, giderek azalan kilo, kusma, bayılma veya hayattan bıkmışlık belirtileri, acilen harekete geçilmesi gerektiğini gösteren uyarı işaretleridir. İlk başvurulacak yerler çocuk doktoru, çocuk ve ergen psikiyatrisi polikliniği veya uzman bir danışma merkezidir. Federal Halk Sağlığı Enstitüsü’nün yeme bozuklukları portalı, ebeveynlere ücretsiz telefon ve çevrimiçi danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

Yemeklerle ilgili somut kurallar, herkesin aynı yönde hareket edebilmesi için çocuğunuzun tedavisi kapsamında belirlenmelidir. Rückenwind, ebeveynler olarak bu zorlu dönemde size koçluk yaparak eşlik eder ve yemek masasındaki tutumunuzu güçlendirir. Bir yeme bozukluğunun teşhisi ve tıbbi tedavisi, yalnızca bir çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı veya bir tıp ya da psikoterapi uzmanının yetki alanına girer.