Pika

Pika (Pika Sendromu olarak da bilinir), bir çocuğun uzun bir süre boyunca sürekli olarak gıda olmayan ve besin değeri bulunmayan nesneleri ağzına alıp yuttuğu bir beslenme bozukluğudur. Bunlara örneğin toprak, kum, tebeşir, kağıt, saç, sabun, boya veya duvar sıvası dahildir. Bu terimin adı, rastgele nesneleri toplayan bir kuş türü olan karga (Pica pica) için kullanılan Latince kelimeden gelmektedir.

Bu davranış en az bir ay sürerse ve çocuğun gelişim düzeyine artık uymuyorsa Pika tanısı konur. Uluslararası sınıflandırmada Pica’ya F98.3 kodu verilmiştir; Amerikan DSM-5 el kitabında ise Pica adı altında yer almaktadır. Anoreksiya gibi bir beslenme bozukluğundan farklı olarak, Pica’da önemli olan çocuğun ne yediğidir; miktarı veya vücut ağırlığı ise daha az önemlidir.

Birçok bebek ve küçük çocuk, dünyalarını keşfetmek için çeşitli nesneleri ağızlarına alır. Yaşamın ilk bir ila iki yılında bu, gelişimin normal bir parçasıdır ve endişelenecek bir durum değildir. Uzmanlar, bir çocuk yenilebilir ile yenilemez nesneleri ayırt edebilecek yaşa geldiği halde yine de düzenli olarak yenilemez nesneleri yediğinde Pica tanısı koyarlar.

Ebeveynlerin dikkat etmesi gereken belirtiler:

• Çocuk, toprak, tebeşir veya kağıt gibi belirli yenilemeyen maddeleri tekrar tekrar ve kasıtlı olarak yiyor.
• Bu davranış haftalarca sürer ve durdurulması zordur.
• Karın ağrısı, kabızlık veya kan değerlerinde anormallik gibi fiziksel sonuçlar ortaya çıkar.

Meraktan kaynaklanan kısa süreli, tek seferlik denemeler, tekrarlayan bir davranış modelinden farklıdır. Ayrıca, küçük çocukluk döneminde görülen yemek reddi ve ARFID’de görülen kısıtlı beslenme davranışı da pika’dan ayırt edilmesi gereken ayrı durumlardır.

Pika’nın birkaç olası nedeni vardır. Genellikle gelişim süreci farklı seyreden çocuklarda görülür; örneğin otizm spektrumundaki, zeka geriliği olan veya başka psikolojik sorunları olan çocuklarda. Bu çocuklar için belirli maddeleri çiğnemek ve yutmak çekici veya sakinleştirici bir etki yaratabilir.

Daha nadir durumlarda ise bunun arkasında bir eksiklik yatabilir: Örneğin vücutta demir veya çinko eksikliği varsa, kil veya kum gibi olağandışı maddelere karşı bir istek ortaya çıkabilir. Bu nedenle, teşhis sürecinde her zaman kan değerlerine de bakılmalıdır.

Pika’nın ne sıklıkta görüldüğünü söylemek zordur. Leipzig’de 7 ile 14 yaşları arasındaki yaklaşık 800 çocuğun katıldığı bir araştırmada, çocukların yüzde beşine yakını, yenmeye uygun olmayan şeyleri tekrar tekrar yedi. Daha küçük çocuklarda bu tür davranışlar çok daha sık görülür ve genellikle yaşlandıkça kendiliğinden ortadan kalkar.

En öncelikli konu çocuğun güvenliğidir, çünkü yutulan bazı maddeler tehlikelidir. Boya kurşun içerebilir, yutulan nesneler bağırsak tıkanıklığına yol açabilir, toprak ise parazit bulaştırabilir. Bu, ebeveynler için günlük hayatta şu anlama gelir:

• Küçük parçaları ve riskli malzemeleri çocukların ulaşamayacağı yerlere koymak.
• Güvenli ve iyi denetlenen bir ortam sağlayın.
• Küçük çocuklarda ağızlarının içindekileri gözlemleyin.

Besin eksikliği varsa, bu durum hedefli bir şekilde tedavi edilir ve genellikle davranışta düzelme görülür. Nedeni besin eksikliği değilse, çocuğun yenmeyen şeyleri artık yememeyi adım adım öğrendiği davranış terapisi özellikle etkili olmuştur. Pika için şu ana kadar geniş çapta kanıtlanmış standart tedaviler çok azdır; bu nedenle tedavi, her çocuğa özel olarak uyarlanır.

Ebeveynler, çocukları tekrar tekrar yenmeyen şeyleri yiyorsa, fiziksel şikayetler ortaya çıkarsa veya bu davranışın normal gelişimin bir parçası olup olmadığından emin olamıyorlarsa, uzman tavsiyesi almalıdır. İlk başvurulacak kişi çocuk doktorudur. Burada, bir eksiklik veya sağlık riski olup olmadığı ve başka bir uzmana sevk edilmenin uygun olup olmadığı netleştirilebilir.

Pika sendromu devam ederse veya belirgin bir hal alırsa, genellikle diğer uzmanlarla birlikte bir çocuk ve ergen psikiyatrisi kliniğinde daha ayrıntılı bir değerlendirme yapılır. Bu, ebeveynlerin sorumluluğu tek başlarına üstlenmemeleri nedeniyle üzerlerindeki yükü hafifletebilir.

Rückenwind “Eltern” size bu süreçte koçluk olarak eşlik eder, ancak tıbbi tedavinin yerini almaz. Tanı koyma ve tedaviye ilişkin karar verme yetkisi yalnızca bir çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı ya da bir tıp veya psikoterapi uzmanına aittir.